Weerstand tegen weerstand tegen verandering
 

Wil je zien wat me bezighoudt?

Blogitems uit 2013

Regelmatig schrijf ik in blogvorm over zaken die me raken of aan het denken zetten: ervaringen in mijn werk, ontmoetingen, inspirerende boeken, films of thema’s. Je vindt ze hier.

08 apr
2013

Weerstand tegen weerstand tegen verandering

Veel managementtaal is zo veelgebruikt en afgesleten, dat niemand er meer vraagtekens bij zet. Weerstand tegen verandering is zo'n veel gebezigde frase. Op de ranglijst van al het  irritante jargon in managementland neemt deze uitdrukking wat mij betreft een koppositie in.   

Met weerstand tegen verandering wordt doorgaans aangeduid dat de bij verandering betrokkenen daar niet zo veel zin in hebben, niet meedoen of zelfs openlijk tegenstribbelen. Voor de veranderaar die welgemoed op weg is om van 'ist' naar 'soll' te gaan is dat natuurlijk een hinderlijk fenomeen. Al die negatieve energie houdt het veranderproces maar nodeloos op. Om die reden zijn hele verhandelingen geschreven hoe met weerstand om te gaan. Goed luisteren en bespreekbaar maken zijn de meest gegeven tips.

Dat 'weerstand tegen verandering' als uitdrukking mij zo mateloos irriteert heeft twee redenen. De eerste is dat de term onbedoeld de superioriteit veronderstelt van de veranderaar en zijn beoogde doelen ten opzichte van de minderwaardige medewerker en diens ideeën. Die doelen zijn van onbesproken kaliber. Je kunt er eigenlijk niet tegen zijn. Ze staan niet ter discussie. Wie dat wel waagt vertoont 'weerstand', die moet worden omgebogen. Dat de veranderaar de wijsheid wellicht niet in pacht heeft, of er zelfs ronduit naast zit met zijn goedbedoelde veranderplan, is kennelijk geen serieuze optie om te overwegen. 

In de tweede plaats is de term 'weerstand' nodeloos diskwalificerend van aard. Mensen die 'weerstand' vertonen doen dat, omdat ze (nog) niet zo geloven in het voorgespiegelde idee (hoe goed het ook is) en vooral: omdat ze willen behouden wat ze hebben. Je zou ook kunnen zeggen: ze tonen respect voor de routines en werkwijzes die er zijn opgebouwd. Ze eren het verleden. Om dat weg te zetten als 'weerstand' is arrogant en aanmatigend.

Noem mij overgevoelig voor taal, maar ik vind dat er een betere en vooral respectvollere term moet komen voor de alleszins verklaarbare behoudzucht die nu wordt weggezet als 'weerstand'. Wie heeft een idee?

 

Joris Brenninkmeijer is coach en adviseur. Hij zet zich in voor levendige en bezielde veranderprocessen in organisaties.

 

Een groep holbewoners en hun 'weerstand tegen verandering'.